การกำหนดในการนั่ง [หลักการกำหนด “พอง ยุบ”]

การกำหนดในการนั่ง
หลักการกำหนด “พอง ยุบ”

๑. ดูอาการของท้องพองกับยุบเป็นหลัก
การนั่งให้ดูอาการของท้องพองกับท้องยุบเป็นหลักบริกรรม “พองหนอ ยุบหนอ” อย่าไปเบ่ง อย่าไปตามลมหายใจ ไม่ให้สูดหายใจเข้า แล้วให้มันพอง ปล่อยลมหายใจออกให้มันแฟบลงไปไม่ให้ทำ ให้ปล่อยอย่างธรรมดา ถ้าเขาเริ่มพองขึ้นมา เราก็บริกรรม “พองหนอ” ยุบลงไปก็บริกรรม “ยุบหนอ” อันนี้หมายความว่าเรา อย่าไปตามลมหายใจเข้าไป

ลมหายใจเข้าเป็นเหตุให้ท้องพอง เวลาหายใจออกท้องยุบ หายใจเข้าเป็นเหตุ อาการพองเป็นผล หายใจออกเป็นเหตุ อาการยุบเป็นผล ตอนนี้เรามาดูตัวผล ไม่ใช่ดูตัวเหตุ เหมือนเราไปดูเขาเป่าลูกโป่งที่มันพองออก พองออก เวลาเขาปล่อยลม ลูกโป่งมันแฟบลง ๆ ยุบลง ๆ เราไปดูอาการของอาการพอง กับอาการยุบ เท่านั้น

**ลมหายใจเข้าเป็นปัจจัยให้พอง ลมหายใจออกเป็นปัจจัยให้ยุบ ไม่ต้องสนใจ ทิ้งไปเลย ให้ส่งใจไปดูอาการเริ่มขึ้นมาก็พอง พองหนอ มันยุบลงไปก็ยุบหนอ ตามอาการ อย่าไปเบ่ง เพราะจะเหนื่อยแย่**

๒. อาการพองยาว-ยุบยาว
ถ้าสมมติว่าอาการพองยาว-ยุบยาว ถ้าลมหายใจเราเข้ายาว ๆ อาการพองมันจะพองยาว ลมหายใจออกยาวมันก็ยุบยาวอย่างนี้ เราเรียกว่า “พองยาว-ยุบยาว” เราใส่หนอได้ถ้ามันพอง ให้กำหนดว่า “พองหนอ” ถ้ามันยุบ ก็ให้กำหนดว่า “ยุบหนอ”

๓. อาการพองสั้น-ยุบสั้น
ถ้าเกิดอาการที่เราหายใจสั้น ๆ พองยุบมันก็สั้นตาม มันจะมีอาการพอง-ยุบ พอง-ยุบ มันไว เราจะไปใส่หนอไม่ได้ บางคนไม่เข้าใจจะใส่หนอให้ได้ เหนื่อยแย่เลย ให้กำหนดว่า “พอง-ยุบ” “พอง-ยุบ” ก็พอ ไม่ต้องใส่หนอ

๔. อาการพอง-ยุบ ไวๆ
ถ้ามันไวกว่านั้น มันเกิดผับ ๆ ๆ ๆ เราจะกำหนดว่า พอง-ยุบพอง-ยุบ ไว ๆ ไม่ได้ ต้องกำหนดว่า “รู้หนอ” “รู้หนอ” คือรู้ไปตามอาการที่เขาเป็นอย่างนั้น อย่าไปเร่ง และอย่าไปกำหนดรู้หนอ ๆ ๆ ๆ ๆ ไว ๆ “ไม่ใช่เขาเขาไวผับ ๆ ๆ ๆ รู้หนอ ๆ ๆ ๆรัวไปตามเขาไม่ได้” ห้ามไปทำอย่างนั้น เดี๋ยวเหนื่อยแย่

๐ พองยาว-ยุบยาว กำหนดว่า “พองหนอ-ยุบหนอ”
๐ พองสั้น-ยุบสั้น กำหนดว่า “พอง-ยุบ” “พอง-ยุบ”
๐ พองไว-ยุบไว กำหนดว่า “รู้หนอ” “รู้หนอ”

๕. อาการตีแน่นขึ้นหน้าอก
สมมติว่ายุบ ๆ ๆ ๆ ไป เกิดตีแน่นขึ้นมาแน่นอก จะกำหนดว่าแน่นหนอแน่นหนอไม่ได้ ถ้ากำหนดแน่นหนอ ๆ ๆ มันจะหายใจไม่ออก เขาจะมีเทคนิคพิเศษ “ถ้ามันแน่นขึ้นมา” ให้กำหนดว่า “รู้หนอ รู้หนอ” ประเดี๋ยวเขาจะคลายไปเอง

๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐
จากหนังสือ แนวทางการเจริญวิปัสสนากรรมฐาน
โดย พระครูภาวนาสมณวัตร (ประจาก สิริวณฺโณ)

Advertisements